Reklama

Szarłat i jego nietuzinkowe właściwości i zastosowania

Szarłat, znany również pod nazwą amarantus, to wyjątkowa roślina należąca do pseudozbóż. Uprawiana była już ponad sześć tysięcy lat temu, stanowiąc obok kukurydzy i fasoli główne źródło pożywienia Azteków, Majów i Inków. Pradawne plemiona wierzyły, że nasiona amarantusa dawały siłę wojownikom do walki z wrogiem. Szarłat jest bogaty w składniki odżywcze i wykazuje korzystne działanie na zdrowie, dzięki czemu można go określić mianem produktu superfood. Dziś amarantus jest nazywany zbożem XXI wieku. Przebija rośliny zbożowe pod względem zawartości błonnika i skrobi oraz łatwo przyswajalnego białka. Obfituje też w witaminy i minerały, a przy tym nie zawiera glutenu. Dlatego też szarłat polecany jest weganom, cukrzykom, a także osobom chorującym na celiakię i na serce. Jakie właściwości posiada amarantus? Dlaczego warto go jeść?

Co warto wiedzieć o szarłacie?

Szarłat wyniosły, znany również pod nazwami amarantus, kwicha czy amarant, to jedna z najstarszych i najszlachetniejszych roślin uprawnych na świecie. Jest to gatunek z rodziny szarłatowatych, który pochodzi z terenów Ameryki Południowej. Był już uprawiany ok. 4000 lat przed naszą erą przez cywilizacje Azteków, Majów i Inków, stanowiąc ich główne pożywienie obok kukurydzy, ziemniaków i fasoli. Plemiona te wyrabiały z amarantusa chleb, placki, kleik skrobiowy, piwo oraz alkohol wysokoprocentowy, natomiast liście i pędy rośliny używane były do przyprawiania potraw. Szarłat był uważany za roślinę świętą, dającą siłę wojownikom do walki z innymi plemionami. Jego wykorzystywanie w obrzędach religijnych sprawiło, że gdy trafił do Europy, zakazywano jego uprawy na wielu terenach chrześcijańskich.

Wartości odżywcze amarantusa

Amarantus wrócił do łask na przełomie XX i XXI wieku, kiedy to liczne badania naukowe potwierdziły, że roślina jest bogata w składniki odżywcze i pozytywnie wpływa na zdrowie. Zaliczono go do pseudozbóż ze względu na zbliżony skład chemiczny do roślin zbożowych. Jest określany mianem zboża XXI wieku, gdyż pokłada się w nim nadzieje na zaspokojenie potrzeb żywieniowych świata. Szarłat odznacza się wysoką zawartością białka, w tym łatwo przyswajalnych aminokwasów. Do tego obfituje w błonnik pokarmowy i skrobię, w czym przewyższa większość zbóż. Znajdują się w nim również zdrowe tłuszcze, witaminy A, B, C i E oraz minerały takie jak żelazo, magnez, cynk, potas, wapń czy miedź. W dodatku amarantus nie zawiera glutenu, alergizującego białka, którego nie mogą spożywać osoby chorujące na celiakię.

Jak szarłat wpływa na zdrowie?

Wysoka wartość odżywcza szarłatu sprawia, że ta roślina wykazuje szereg korzystnych dla zdrowia właściwości. Dzięki dużej zawartości błonnika reguluje procesy trawienne, usuwa złogi z jelit i podkręca metabolizm. Ma też niski indeks glikemiczny – spowalnia wchłanianie cukrów, przez co nie dochodzi do nagłych wyrzutów glukozy i insuliny. Amarantus polecany jest więc osobom chorującym na cukrzycę i zmagającym się z nadwagą oraz otyłością. Zawartość błonnika i nienasyconych kwasów tłuszczowych sprawia, że szarłat obniża poziom złego cholesterolu LDL i trójglicerydów. Poprawia więc profil lipidowy i zmniejsza ryzyko miażdżycy oraz innych chorób układu sercowo-naczyniowego. Ponadto w amarantusie znajduje się spora dawka skwalenu (o wiele więcej niż w oliwie z oliwek), który działa przeciwzapalnie, usuwa z organizmu toksyny i hamuje wchłanianie kwasów żółciowych z jelit. Roślina ma też właściwości przeciwutleniające, redukuje więc stres oksydacyjny i wspiera profilaktykę chorób przewlekłych i nowotworów.

Szarłat to również doskonałe źródło łatwo przyswajalnego białka (14,4 g na 100 g), które ma wyższą wartość biologiczną niż białko mleka. W nasionach szarłatu znajdują się wszystkie aminokwasy egzogenne, niezbędne do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Muszą być one dostarczone wraz z pożywieniem. Z tego względu amarantus polecany jest weganom, którzy nie mogą pozyskiwać białka z produktów zwierzęcych. Mogą również po niego sięgać osoby nietolerujące laktozy i glutenu. Ze względu na wysoką zawartość żelaza i kwasu foliowego zaleca się także anemikom i kobietom w ciąży.

Wykorzystanie szarłatu w kuchni

Cenne właściwości szarłatu sprawiają, że warto włączyć go do diety. Można zakupić go w postaci mąki, nasion lub prażonych ziaren (tzw. poppingu). Mąki można używać do wyrabiania ciastek, batonów, omletów, pieczywa, a także makaronu. Chleb wypiekany z szarłatu dłużej zachowuje świeżość. Popping można natomiast dodawać do mleka, jogurtów lub sałatek. Z nasion amarantusa można też przygotowywać duszone i zapiekane potrawy. Cena mąki z szarłatu to ok. 10 zł za 500 g, nasiona kosztują ok. 6 zł za 500 g, a popping ok. 16 zł za taką samą ilość.

INTERIA.PL

Reklama

Reklama

Reklama

Reklama

Reklama